Psikolojik Danışmada İlk Görüşme Nasıl Yapılır? Adım Adım Uygulama Rehberi
Psikolojik danışmada ilk görüşme, danışan ile psikolog arasında güvenli bir terapi ilişkisinin oluşturulmasında son derece önemlidir. İlk görüşmede profesyonel standartlar, gizlilik esası ve etik kurallar çerçevesinde hareket edilmeli, sonraki seanslarda da bu üç unsurdan asla ödün verilmemelidir. İşte adım adım uygulama rehberi…
Randevu Öncesi Hazırlık
Randevu öncesinde mutlaka başvuru bilgilerine ve şayet varsa sevk bilgilerine göz atılmalıdır. Oturma düzeni ve ortamın mahremiyeti sağlanmalıdır. İlk görüşme için bir zaman yönetimi planlamasının yapılmasında fayda olacaktır.
Karşılama ve Tanışma
Danışanın karşılanması önemlidir ve görüşme başlangıcında kısaca kendinizi, kurumunuzu tanıtmanız gerekir. Ayrıca danışana gizlilik sınırları hakkında bilgi verilmesi, kayıt yapılmayacağına dair gerekli bilgilerin aktarılması da önem taşır. Bilgi paylaşım koşullarına dair danışanın bilgilendirilmesi de önemlidir.
Bilgilendirme ve Onam
Terapi sürecinin doğası, olası faydaları, sınırları ve acil durum protokollerine dair danışanı bilgilendirmek ve onam almak gerekir. Bu aşamada danışanın soruları açık ve net bir şekilde yanıtlanmalıdır. Gerekli formların tamamlanması sağlanmalıdır.
Başvuru Nedeni ve Hedeflerin Belirlenmesi
Danışanın neden terapi için başvurduğu konusunda bilgi alınması gerekir. Açık uçlu sorular ile danışanın başvuru nedeni öğrenilebilir. Sorunların, semptomların süresinin ve yaşama olan etkisinin sorgulanması gerekir. Bu sayede kısa ya da uzun vadeli hedeflerin danışan ile birlikte belirlenmesi sağlanabilir.
Geçmiş Öykü
Danışanın psikiyatrik ve medikal geçmişi, daha önce gördüğü tedaviler, aile öyküsü, eğitim durumu, çalışma hayatı ve sosyal destek ağları hakkında bilgi alınmalıdır. Bununla birlikte travma ve madde kullanımı öyküsünün de alınması gereklidir. Ancak bu bilgilerin tamamının ilk görüşmede alınması her durumda mümkün olmaz. Bu gibi durumlarda sonraki terapi seanslarında bilgilerin tamamlanması tercih edilebilir.
Risk Değerlendirmesi
İlk görüşmede risk değerlendirmesinin yapılması gerekir. İntihar, kendine zarar verme ya da şiddet uygulama gibi risklere dair acil durumların olup olmadığının sorgulanması, değerlendirilmesi önem taşır. Şayet yüksek risk saptanırsa mutlaka güvenlik planı oluşturulmalıdır ve gerekli olması halinde ilgili kurumlarla iletişime geçilmelidir.
Mental Status Muayenesi
İlk görüşmede konuşma, duygu durumu, algılama, dikkat ve düşünce içeriği gibi bazı alanları gözlemlemek gerekir. Bu bilgilerin not edilmesi ilerleyen dönemlerde alınacak kararlar açısından önemlidir.
Terapi Planı ve Yönlendirme
Eğer yeteri kadar bilgi edinilmiş ise danışana terapi planına dair bilgi verilebilir. Hangi ekolün tercih edildiği, nasıl bir yol izleneceği, terapi sıklığı gibi konularda danışana ön bilgilerin verilmesi sağlanabilir.
Sonlandırma ve Takip
Görüşme sonunda bir sonraki randevu planlaması yapılır ve iletişim kurma yolları da belirtilir. Danışanın duygu durumu da dikkate alınarak seansın güvenli bir şekilde sonlandırılması sağlanmalıdır.
Belgeleme
Görüşmenin ardından not alınması önemli olduğu için mutlaka gerekli ve önemli bilgilerin kayıt altına almalısınız. Kayıtların gizliliğinin sağlanması gerektiğini unutmamalısınız.
Hızlı Kontrol Listesi
İlk görüşme sonunda gözden geçirilecekler konusunda sizlere yardımcı olacak bu listeye göz atabilirsiniz.
Bilgilendirilmiş onam alındı mı?Risk değerlendirmesi tamamlandı mı?Kısa vadeli hedefler belirlendi mi?Tedavi planı ve yönlendirmeler yazılı hale getirildi mi?Takip randevusu planlandı mı?
Bu arada terapilere başlandığında kısa ölçeklerin kullanılması oldukça faydalı bir yöntemdir. Bu ölçeklerin ara ara tekrarlanmasına gerek duyulabilir ve böylelikle seanslar sonunda ilerlemenin daha net şekilde belirlenmesine fayda sağlar. Ölçek sonuçlarının danışanla paylaşılması, beklentilerin ya da hedefe ne oranda ulaşıldığının anlaşılmasını sağlayabilir. En çok merak edilen unsurlardan biri de ilk görüşme için ne kadar süre ayrılması gerektiğidir. Çoğunlukla 50 dakika civarında bir zaman diliminin ayrılması yeterli olur. Bu süre 45 dakika ya da 60 dakika da olabilir.
